KANIN YAPISI

Damarlar içinde dolaşan kan temel olarak 4 grup materyalden oluşur: ALYUVARLAR, AKYUVARLAR, TROMBOSİTLER ve PLAZMA 

Antikoagülanlarla muamele edilmiş kan, bir tüpe konup santrifüje edilecek olursa kanın şekilli eleman kısmında iki bölüm bulunur. Eritrositlerden ibaret kırmızı bölüm, lökosit ve trombositlerden ibaret beyaz bölüm. Bu nedenle eritrositlere kırmızı küre, lökositlere de beyaz küre denilmektedir.

ALYUVARLAR (ERİTROSİTLER)

Alyuvarların esas işlevi akciğerlerden dokulara oksijeni ileten hemoglobini taşımaktır. Hemoglobin, dolaşımda kalabilmek için eritrosit içinde olmalıdır.

Alyuvarların, hemoglobin taşımanın yanında başka işlevleri de vardır. Örneğin, karbonik asit (H2CO3) oluşturmak üzere karbon dioksit (CO2) ve su arasındaki tersinir tepkimeyi katalize eden ve bu tepkimenin hızını binlerce kez artıran karbonik anhidraz enzimini büyük miktarda içerirler. Bu tepkimenin çabukluğu sayesinde fazla miktarlarda karbon dioksit, kandaki su ile tepkimeye girerek, dokulardan bikarbonat iyonu (HCO3) halinde akciğerlere taşınır ve burada tekrar CO2’ye çevrilerek vücut atık ürünü olarak atmosfere verilir. Hücre içindeki hemoglobin mükemmel bir asit-baz tamponudur, bu yüzden alyuvarlar tam kanın tamponlama gücünün önemli bir kısmından sorumludurlar.

Normalde bir milimetreküpteki alyuvar sayısı erkekte 5.200.000 (±300.000) ve kadında 4.700.000 (±300.000) dir. Yükseklerde yaşayan bireylerde alyuvar sayıları daha yüksektir. 

Hemoglobin: Hemoglobin sentezi proeritroblastlarda başlar ve önemsiz düzeyde de olsa alyuvarların retikülosit evresinde bile devam eder. 

Her bir hemoglobin zincirinde bir demir atomu içeren hem ve her hemoglobin molekülünde de dört hemoglobin zinciri bulunur. Hemoglobin molekülü akciğerlerde oksijenle bağlanır, oksijen gaz basıncı akciğerlerden çok daha düşük olan doku kapillerinde bu oksijeni bırakır. 

Demir Metabolizması: Demir yalnız hemoglobinin yapımı için değil, vücuttaki diğer temel elemenler için de önemlidir. Vücuttaki toplam demir miktarı ortalama 4-5 gramdır, bunun yaklaşık yüzde 65’i hemoglobindedir. Kanlarında uygun miktarlarda transferin bulunmayan bireylerde eritroblastlara demir taşınması yetersiz olacağı için ciddi hipokromik anemiye neden olabilir, bu durumda alyuvarların hemoglobin içerikleri de normalden azdır.

AKYUVARLAR (LÖKOSİTLER)

Lökositler vücudun savunma sisteminin hareketli birimleridir. Kısmen kemik iliğinde ve kısmen de lenf dokusunda oluşurlar. Akyuvarların gerçek önemleri çoğunun özellikle ciddi Enfeksiyon ve enflamasyon bölgelerine taşınmalarıdır, böylece Enfeksiyon etkenlerine karşı hızlı ve güçlü bir savunma sağlarlar. Bu hücreler bir arada çalışarak, iki yolla hastalıkları önlerler: (1) Yayılımcı bakteri veya virüsleri fagositoz ile harap ederek ve (2) antikorlar ve duyarlı lenfositler oluşturarak.

Akyuvarlar 5 alt tür halinde bulunurlar: (1) Nötrofiller, (2) Eozinofiller, (3) Bazofiller (Bu üç akyuvar hücresi türüne Granülositler adı verilir), (4) Monositler, (5) Lenfositler

Lenfositlerin çok büyük bir miktarı lenf düğümlerinde yer alır, ancak bir kısmı da dalak, gastrointestinal kanalın submukoza tabakası, timüs ve kemik iliği gibi özelleşmiş lenfoid dokularda da bulunur. Normal lenfoid dokunun lenfositleri mikroskopta incelendiğinde birbirine benzer görünse de aslında bu hücreler iki ana gruba ayrılmıştır. Bu gruplardan biri olan T lenfositleri “hücresel bağışıklığı” sağlayacak olan aktif lenfositlerin oluşumundan sorumlu iken, diğer grup olan B lenfositleri ise “hümoral” bağışıklığı sağlayan antikorların yapımından sorumludur. Lenfositlerden aktif T lenfositlerini oluşturacak olanlar önce timüs bezine göç eder ve bu organda işlenirler. Bu nedenle T lenfositleri adını alan bu lenfositler hücresel bağışıklıktan sorumludur. Lenfositlerin antikor yapımını üstlenen B lenfositleri grubu ise fötal yaşamın orta döneminde karaciğerde, geç fötal dönem ve doğum sonrasında ise kemik iliğinde işlenir. Hümoral bağışıklıktan sorumludur.

TROMBOSİTLER

Trombosit veya kan pulcukları kan pıhtılarının oluşumunda görev alan hücre parçalarına verilen isimdir. Platelet olarak da adlandırılır. 

KAN PLAZMASI

Kan plazması, organik ve inorganik yüzlerce maddeden oluşan sıvıdır. İlk olarak plazmada demir, kalsiyum, potasyum, magnezyum gibi mineraller bulunur.

İkinci grupta proteinler vardır. Kan plazmasındaki proteinler üç grupta incelenir:

• Albümin / Albümin en çok bulunan plazma proteinidir ve karaciğer tarafından sentez edilir.
• Globülin /  Sodyum klorür, sodyum sülfat, magnezyum sülfat gibi elektrolit ihtiva ederler.
• Fibrinojen / Fibrinojen pıhtılaşmada rol alır.

Plazmada, ayrıca besleyici maddeler, metabolik artıklar ve hormonlar gibi organik çözünmüş maddeler bulunur. Ek olarak plazma çeşitli mineraller ve elektrolitler içerir. Bu iyonlar proteinlerden daha az ağırlıkta olmalarına karşın molar yoğunlaşmaları daha yüksektir. Bunun nedeni molaritenin, ağırlık değil her bir ünite hacime düşen molekül sayısı ile bağlantılı olmasıdır. Proteinlerden çok daha fazla iyon vardır. Ancak proteinler çok büyüktür ve böylece proteinlerin az bir miktarı iyonların çok fazla miktarından daha ağır olmaktadır.

ANEMİ (KANSIZLIK)

Anemi bir kan hastalığıdır.

Aneminin birçok farklı sebebi ve görünümü var:

1. BASİT ANEMİ: Örneğin bakırlı, demirli, çinkolu, kobaltlı besin tüketimi eksikliğinden kaynaklanan Anemi.

Bu durumda kanı oluşturan mineralleri bünyesinde bulunduran taşı / taşları kullandırmak gerekiyor.

2. DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ: Kandaki demir oranı olması gerekenden düşüktür. Ferritin de olması gerekenden ya düşüktür, yahut alt sınırlardadır.

Bu durumda (1) bağırsaklarda demir emilimi bozukluğu var demektir. Böyle olunca hem demiri takviye edecek taşların, hem bağırsak sağlığına yönelik taşların, hem de otoimmüniteyi ortadan kaldıracak taşların birlikte kullanılması gerekir. Çünkü bağırsaklarda demir emilimini yapacak hücrelere otoantikorlar saldırıyor demektir. Veya (2) Bakır eksikliği nedeniyle seruloplazmin oluşamamakta, dolayısıyla ferro haldeki demir ferri demir haline oksitlenip transferrin ile birleşmesi sağlanamamakta, hemoglobin sentezi için ilgili dokulara taşınamamaktadır.

3. Talasemi (Akdeniz anemisi): Ferritin (karaciğerde demir deposu) yüksekliğine dayalı kansızlıktır. Kandaki demir ise çoklukla normal değerinin altındadır. Genetik geçişli otoimmün bir hastalıktır.

Bu nedenle karaciğerdeki ferritinin çözülmesini sağlayacak ve genetik mutasyonu tedavi edebilecek taşlar kullanılmalıdır.

4. Kanser: Ayrıca Aneminin sebebi Lösemi, Multipl Miyelom veya diğer bazı kanser türleri de olabilir.

5. Otoimmün Anemiler: Bunlar da yaklaşık 10 çeşittir. Otoantikorlar çeşitli kan hücrelerine saldırırlar. 

Megaloblastik Anemi

Hipokrom Anemi

Nötropeni

Lenfopeni

Sferositoz

Orak Hücreli Anemi

Konjenital Hemolitik Anemi

Pernisyöz Anemi 

Polisitemiavera

6. Bazı ilaçlar: Başta kanser ilaçları olmak üzere birçok ilaç kan hücrelerinin yapımını engellemekte veya yapısını bozmaktadır.

7. Bazı hastalıklar: Gastrit, ülser, ülseratif kolit, kron, hemoroit gibi hastalıklar kan kaybına, dolayısıyla anemiye sebep olmaktadır..

HEMOGRAM (KAN TAHLİLİ)

WBC (LÖKOSİT, AKYUVAR, White blood cell): 

Enfeksiyon ve hastalıklara karşı vücudun primer savunma hücreleridir.

NORMAL DEĞER: (4 – 11)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Sistemik enfeksiyonlar (sistemleri tutan enfeksiyonlar) (sarkoidoz gibi), Lokal enfeksiyonlar,
• Miyokart enfarktüsü, 
• Lösemiler, Lenfomalar
• Gebelik,
• Aşırı sigara tüketimi 
• Bakteriyel hastalıklar
• Lökemoid reaksiyon
• Akut hemoliz
• Akut hemorajileri takiben
• Splenektomi sonrası erken dönemde
• Polisitemia vera
• Egzersiz
• Menstruasyon
• Soğuğa maruz kalma
• Anestezi
• Doğum
• Paroksismal taşikardi
• Güneş ışığına maruz kalma
• UV radyasyon
• Epilepsi
• Kusma, bulantı,
• Elektrik şoku
• Kabakulak
• Suçiçeği
• Doku nekrozları
• Kemik iliğini tutan bazı tümörler
• İlaç ya da metabolik intoksikasyonu
• Hipersensitivite reaksiyonları

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Bazı Virüs Hastalıkları (Gripler, özellikle son domuz gribi vakaları)
• AİDS
• SLE
• Riketsiya Hastalıkları, 
• Aplastik anemi
• Alösemik lösemi, 
• Tifo, Paratifo, Tifüs, Kızamık
• Brucella Hastalığı
• Miliyer tüberküloz
• Tularemi
• İnfluenza
• Enfeksiyöz hepatitler
• Psittakoz
• Kala azar
• Septisemi
• Çok uzun süren bakteryel enfeksiyonların sonunda
• Pernisyöz anemi
• Aplastik anemi
• Hipersplenizm
• Gaucher’s hastalığı
• Felty’s sendromu
• Chediak-Higashi sendromu
• Paroksismal noktürnal hemoglobinüri
• İyonize radyasyon nedeniyle
• Anaflaktik şok

NE% (PNL, NÖTROFİLLER)

Lökositleri oluşturan hücrelerdendir. 

Özellikle bakteryel iltihaplanmalarla savaşta görevlidirler. Yaşam süreleri çok kısadır, ortalama olarak bir günden azdır. Kemik iliğinde üretilirler. Aktif fagositozlardır. Nötrofil sayısının azalmasına nötropeni, artmasına ise nötrofili denir. Konjenital (kalıtsal bozukluk) olabileceği gibi çeşitli sebeplerden de ortaya çıkabilir. Kemoterapi gibi tedavilerin yan etkisi olarak da oluşabilir. 

NORMAL DEĞER: (43,7 – 77,1)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Sistemik iltihaplı hastalıklar
• Bakteriyel iltihaplanmalar
• Sigara içenlerde 
• Malign neoplazmalar 
• Akut enflamasyonlar 
• Doku hasarı: Travma, intestinal obstrüksiyon, MI, kolajen doku hastalıkları, gut, hipersensitivite hasarı. 
• Zehirlenmeler: Özellikle karaciğer hasarına yol açan bazı ilaçlar ve zehirler 
• Metabolik hastalıklar (Gut, Üremi, Eklampsi)
• Kanamalar
• Akut hemoliz 
• Fizyolojik Nötrofil: Ağır egzersiz, epinefrin enjeksiyonu, konvülsiyonlar veya paroksismal atrial, taşikardi, yeni doğan 
• Herediter nötrofili 
• Kronik idiyopatik nötrofili 
• Adreno kortikoidlerin kullanımına bağlı nötrofili 

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Kemoterapi
• Anti-Nötrofil Sitoplazmik Antikor (ANCA)
• Tifo
• Brusellozis
• Viral hastalıklar
• Riketsiozis
• Sıtma
• Aplastik Anemi
• Lösemi
• Tiroid anormallikleri
• Siroz
• Bakteriyel Enfeksiyonlar: tifo, paratifo, brucellozis 
• Viral Enfeksiyonlar: influenza, kızamık, kızamıkçık, riketsiyal hastalıklar 
• Protozoonlar: Malarya, Kala-azar 
• Aplastik anemi 
• Akut lösemi 
• Agranülositoz
• Megaloblastik anemi 
• Demir eksikliği anemisi 
• Kemik iliği infiltrasyonu 
• Hipersplenizm
• Fizik-kimyasal ajanlar ve zehirlenmeler 
• Anaflaktik şok 
• Kaşeksi
• SLE
• Miksödem
• Hemodiyaliz
• Hipopituaterizm

LY, LYMP (LENFOSİTLER)

Lökositleri oluşturan hücrelerdendir. 

Kanda dolaşan lökositlerin yaklaşık olarak yarısını oluştururlar. Pluripotansiyel kök hücrelerden (hemositoblast) ürerler. Kanda dolaşan lenfositler, alyuvarlardan biraz büyükçe oldukları halde yine de küçük hücre grubuna girerler. Ayrıca lenfosit bağ doku hücresidir. Perifer dolaşımda bulunan lenfosit alt grupları kabaca T, B ve NK (Doğal öldürücü) hücreler olarak sınıflandırılabilir. Kanda dolaşan lenfositlerin ortalama %80’ini T hücre, %10’unu B hücre geri kalan %10’unu ise NK hücreler oluşturmaktadır. Bu oranlar hücrelerin alındığı dokuya göre değişebilmektedir, timüste hücrelerin nerede ise %90’ı T hücre iken dalak ve lenf düğümünde %30-40 oranında T hücre görülmekte, B hücreler daha baskın oranda (%60-70) izlenmektedir.

NORMAL DEĞER: (25 – 35) (20,5 – 51,1)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• KLL
• LENFOMA
• ENFEKSİYONLAR (Akut Enfeksiyöz Lenfositoz, Sitomegalovirüs Enfeksiyonu, Bordatella Pertussis, Toksoplazmozis, Diğer Viral Enfeksiyonlar)
• ÜLSERATİF KOLİT
• CROHN
• VASKÜLİTLER
• ADDİSON
• TİROTOKSİKOZİS
• İLAÇ HİPERSENSİTİVİTESİ

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• AİDS
• İlerlemiş kanser hastalıkları
• Evre II – III Hodgkin
• Kalıtsal İmmünglobülin Hastalıklar
• Aplastik Anemi
• Ağır Sol Kalp Yetmezliği
• Kemoterapi
• Radyoterapi
• Cushing Sendromu
• Stres
• Miyasteni Gravis
• Böbrek Yetmezliği
• Miliyer Tüberküloz

MO (MONOSİTLER)

Lökositleri oluşturan hücrelerdendir. 

Monositler vücuttaki akyuvarların yaklaşık %7'sini oluştururlar. 

Kemik iliğinde yapıldıktan sonra kan dolaşımına geçerler. Yaklaşık birkaç saat içinde kan dolaşımından çıkıp dokulara girerler. Dokularda bu monositler ayrı makrofaj türlerine olgunlaşırlar. Makrofaj dokularda bulunan monositlere verilen addır; her tür dokunun kendine özgü makrofajları vardır. 

Fagositoz yetenekleri mevcuttur. Fakat bu özellikleri makrofajlara dönüştüklerinde daha güçlü olur. 

Monositler ayrıca, enfekte edilmiş vücut hücrelerini bağışanların yardımıyla imha edebilirler; buna antikora bağımlı hücresel sitotoksisite (ADCC) denir. Yangı fizyopatolojisinde oldukça önemli rolleri vardır.

NORMAL DEĞER: (2,5 – 10)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Bazı bakteriyel enfeksiyonlar
• Akut enfeksiyonlar sonrası iyileşme dönemleri
• Bazı protozoal enfeksiyonlar (sıtma gibi)
• Bazı Kan Hastalıkları (monositik lösemi, KML, Polisitemi gibi)
• Lenfomalar
• Bazı Kanser türleri (Over, Mide, Meme Kanseri gibi)
• Sebebi bilinmeyen bazı ateşli hastalıklar

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Monositlerin düşük çıkmasından çok yüksek çıkması klinik olarak anlamlıdır.

EO (EOZİNOFİLLER)

Lökositleri oluşturan hücrelerdendir. 

Kan hücrelerinin myelositer serisinden gelişmekte olup kemik iliğinde üretilirler. Kandaki akyuvarların yüzde 1-4′ünü oluşturur. Eozinofiller, bağ dokularında, özellikle sindirim ve solunum mukozalarında bulunurlar.

Tam kan sayımı yani hemogram tahlilinde merak edilen parametrelerden biridir. Sitoplazmalarında asit boyaları ve özellikle eozin boyasını tutan tanecikler içermeleri nedeniyle bu isimde adlandırılmışlardır. Kan hücrelerinin myelositer serisinden gelişmekte olup kemik iliğinde üretilirler. Kandaki akyuvarların yüzde 1-4′ünü oluşturur. Ortalama büyüklükleri 10-12 mikron arasındadır. Eozinofiller, bağ dokularında, özellikle sindirim ve solunum mukozalarında bulunurlar.

NORMAL DEĞER: (0,9 – 6)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Alerjik enfeksiyonlar, Parazitik enfeksiyonlar
• Deri hastalıkları, Kollajen Doku Hastalıkları
• Hiper İmmünglobülin E Sendromu (Job sendromu)
• Löffler pnömonisi-Toxacara ve Ascarise bağlı pnömonidir. Eozinofil oranı çok yüksektir. (%60-70 oranında Eozinofil görülebilir)
• Atopik dermatit, Alerjik Rinit, Astım
• Addison hastalığı (kortizol seviyesi düştüğü için)
• Hodgkin lenfoma (nötrofili, eozinofili)
• Zehirlenme durumunda
• Ülseratif kolit, Gastrit
• Bazı böbrek hastalıkları

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Akut enfeksiyonlar
• Anaflaktik şok
• Kortizonlu ilaçlar
• Travma
• Cerrahi uygulama
• Eozinopeniye yol açabilen ilaçlar: Kortikosteroitler, epinefrin, metiserjit, niasin, niasinamidve prokainamid

BA – BASO (BAZOFİLLER)

Lökositleri oluşturan hücrelerdendir. 

Kemik iliğinde üretilirler. Bazofilin önemli bir görevi de fagositoz yapabilmesidir. Vücut savunmasında rol alır. İltihabın kontrolünde etkilidirler.

Lökositlerin içinde % 0,5 ile % 1’i arası oranıyla en az oranda bulunanıdır. Bu nedenle bazı periferik yayma tahlillerinde görülemediği ve % 0 çıktığı durumlar da olabilir. Bu olağan bir durum olabilir. 

Bazofiller yapılarında histamin ve heparin içerebilirler. Bunların salınımında da rol üstlenebilirler. 

Periferik yaymada % 1 ve üstü çıktığında yüksekliğinden bahsedilebilir.

NORMAL DEĞER: (0,5 – 1)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Bazofilik LÖSEMİ
• Miyeloproliferatif hastalıklar
• Hodgkin hastalığı
• Kolit (Bağırsak İltihabı)
• Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı)
• Hipotiroidi

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Akut romatizmal ateş
• Lober pnömoni (zatürree)
• Steroid tedavisi
• Tirotoksikoz
• Stres durumları

RBC (ERİTROSİT, KIRMIZI KAN HÜCRELERİ, ALYUVARLAR, Red Blood Cells)

NORMAL DEĞER: (0 – 2)

Tam kanda oksijeni dokulara karbondioksiti ise akciğerlere taşımada görevli kırmızı kürelerin sayımıdır ve genelde anemilerin değerlendirilmesinde kullanılır.

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• YÜKSEK RAKIMLI YERDE OTURMAK
• KOAH
• ASTIM
• BRONŞİT
• BÖBREK HASTALIĞI
• ŞİDDETLİ EGZERSİZ
• HEMOKONSANTRASYON
• POLİSİTEMİ / ERİTROSİTOZ (Kanda çok aşırı sayıda alyuvarlar bulunması. Yüz ve deride aşırı kızarıklık, kaşıntılara ve Tromboz eğilimine yol açar. Bazı tümörlere ya da uzun süren hipoksi durumuna (akciğer hastalıkları) eşlik edebilir. Başka bir hastalıktan kaynaklanabileceği gibi, belirli bir hastalığa bağlı olmayabilir. Çoğunlukla orta yaş hastalıklarındandır. Hücre sayısının çoğalmasından dolayı, kanın yoğunluğu artar, kişide kolay bir biçimde tromboz ve damar tıkanmaları meydana gelir. Hastanın yü­zü kırmızı bir şekle bürünür ve toplardamarlar gergin­leşir. Polisiteminin tedavisi, hasta­dan kan alarak ve kemik iliğine yerleşip, alyuvarların yapılmasını engelleyen radyoaktif fosfor vermektir. Polistemi yavaş yavaş gelişim gösterir, çoğunlukla 50-60 yaşlarından sonra akut myelojenik lösemiye zemin hazırlayabilir. Kanın yoğunlaşmasındaki yükseliş (akışkanlığının azalması) ve trombositlerin sayısında oluşan artış bir inme ya da kalp krizlerine sebebiyet verebilir. Bazı hastalarda trombositlerin pıhtılaşma yetenekleri azaldığından, kanamalar görülebilir. Riskli gruplar tam olarak belli olmamakla birlikte, Yahudilerde daha sık meydana geldiği görülmüştür.)

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• ANEMİ
• Bazı ilaçlar
• KAN KAYBI
• G6PDH eksikliği
• Otoimmün mekanizma /Eritrosit yıkımı
• Radyasyon
• Demir eksikliği
• B12 eksikliği
• Kemik iliğinin baskılanması

HGB (HEMOGLOBİN (Eritrositlerin dokulara oksijen taşımakla görevli parçası)

NORMAL DEĞER: (12 - 16)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Polisitemi
• Şiddetli egzersiz
• Hemokonsantrasyon (Dehidrasyon, yanıklar, şiddetli kusma, intestinal obstrüksiyon)

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Anemiler
• Aplastik anemiye yol açan ilaç kullanımları
• G6PDH eksikliği
• İmmün mekanizma veya radyasyonla oluşan anemiler

HCT (HEMATOKRİT, Kanın hücresel kısmının sıvı kısmına oranla yüzdesel ifadesi)

NORMAL DEĞER: (36 - 56)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Polisitemi
• Şiddetli egzersiz
• Hemokonsantrasyon (dehidrasyon, yanıklar, şiddetli kusma, intestinal obstrüksiyon)
• Yüksek irtifada bulunmak

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Anemiler

MCV (Mean Cell Volume / Mean Corpuscular Volume, Eritrositlerin ortalama hacmi)

NORMAL DEĞER: (80 - 100)

Oksijen taşıyan hücrelerin ortalama büyüklüğüdür. 

Genelde MCH, MCV’ ye paralel sonuç verir. MCV azaldığında eritrositin içerdiği HGB de azalmıştır. MCV arttığında MCH de artar.

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ
• Megaloblastik anemiler
• Non Megaloblastik makrositoz
• Sigara içimi
• Alkol tüketimi
• Menopoz sonrası kadınlar
• Oral kontraseptif kullanımı
• Artmış yaş

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Hipokrom mikrositer anemiler
• Demir eksikliği
• Kronik hastalık anemisi
• Talasemi
• Bazı hemoglobinopatiler
• Bazen hipertiroidizm
• B12 EKSİKLİĞİ

MCH (Mean Cell Hemoglobin Concentration, Eritrositlerdeki ortalama hemoglobin yoğunlaşması)

Genelde MCH, MCV’ ye paralel sonuç verir. MCV azaldığında eritrositin içerdiği HGB de azalmıştır. MCV arttığında MCH de artar.

NORMAL DEĞER: (28 - 36)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Herediter sferositoz
• Diğer sferositik anemiler

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Demir eksikliği anemisi
• Talasemi
• Bazı hemoglobinopatiler

MCHC

(ERİTROSİT HEMOGLOBİN KONSANTRASYONUNUN YÜZDE OLARAK İFADESİ (HGB÷HCT)

Eritrositlerin oluşturduğu belirli bir Hematokrit hacmi içindeki HGB miktarını gösterir.

NORMAL DEĞER: (31 - 37)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• HEREDİTER SFEROSİTOZ
• Aksi halde ölçüm aletinde aksaklık vardır.

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• AĞIR DEMİR EKSİKLİĞİ
• Aksi halde ölçüm aletinde aksaklık vardır.

RDW (Eritrosit dağılım genişliği, Red Cell Distribution of Width)

RDW, tam kan sayımı parametrelerinden biridir. Kansızlık nedeniyle veya demir eksikliğinde, demir tedavisi sırasında kan hücresi eritrosit değeri yükselince RDW de yükselir. Demir preparatı kullananlarda tedaviye en erken yanıtın RDW’de görüldüğü gösterilmiştir. RDW artışınız demir tedavinizin iyi yönde olduğunun göstergesi, anormal bir durum yok yani, tedaviye devam edin derim. RDW Red Cell Distribution Width kelimelerinin baş harfidir, yani erirtrosit dağılım genişliği demektir. Anizositoz yani eritrositlerin eşit boyda olmadığının göstergesidir. Niye demir tedavisinde eritrositler eşit boyda olmazın cevabına gelince. Normalde demir eksikliğinde eritrositlerin boyları küçülür, mikrositer dediğimiz küçük eritrositler ağırlıktadır, ama demir ile tedavi edildikçe eritrositlerin boyutu büyür, yavaş yavaş normal hale gelir. Erken dönemde dağılım genişliği bu nedenle artar, yani mikrositler ve normal boyutlu normositler birliktedir. Sonra normositler hâkim olur ve RDW düşer. Demir tedavisi sırasında kan hücresi eritrosit değeri yükselince RDW de yükselir

Kırmızı Küre Dağılım Genişliği (KKDG) (RDW) aslında Kırmızı Küre hacim dağılımının varyasyon katsayısıdır. Her cihazın farklı üst sınır değerleri olmasına rağmen % 14’ün üzerinde olması patolojik yani hastalık yapıcı olarak kabul edilmektedir. Bu parametrenin artışının, besinsel eksikliklere bağlı gelişen anemilerde ve özellikle de demir eksikliği anemisinde ilk bulgu olduğuna dair bilimsel yayınlar vardır. Kırmızı Küre Dağılım Genişliği (KKDG) (RDW) ayrıca Talasemi taşıyıcılığı ile demir eksikliği anemisi ayırıcı tanısında kullanılmaktadır.(Talasemi taşıyıcılığında normal, demir eksikliği anemisinde ise artmıştır )

NORMAL DEĞER: (10 – 16,5)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Eritrosit hücre çapını değiştiren genellikle nutrisyonel anemiler
• Myelodisplastik, Megaloblastik, Myelofitizik, sideroblastik anemiler
• Homozigot Talasemi
• Hemoglobinopatiler
• Artmış retikülositoz
• Homojen eritrositlerle karakterli kronik hastalık anemisi
• Akut kan kaybı
• Aplastik anemi
• Talasemi trait
• Herediter sferositoz
• DEMİR EKSİKLİĞİ

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Anlamı yoktur.

PLT (TROMBOSİT, Kan pıhtısı oluşturan kan pulcukları)

Trombositler (Platelet) kanın en küçük şekilli hücreleridir ve çekirdekleri yoktur. Başlıca kemik iliğinde yapılırlar ve ömürleri ortalama 7,5 gündür. Trombositlerin yaklaşık % 65’i kanda, % 35’i dalakta bulunur. Kanın pıhtılaşması, damar bütünlüğünün sağlanması, vazokonstruksiyon (damar kasılması) ve adezyon - agregasyon aktivasyonu ile damar duvarı yırtılmalarında kanamanın ilk aşamada durdurulması için plak oluşumunda görevleri vardır.

NORMAL DEĞER: (150 – 450)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Maligniteler,
• myeloproliferatif hastalıklar, 
• splenektomi sonrası, 
• Romatoid artrit, 
• Demir eksikliği anemisi 
• Akut enfeksiyonlar
• esansiyel trombositemi
• Polisitemi vera
• KML
• Myeloid metaplazili myelofibrozis
• Enflamatuvar hastalıklar
• Anemiler
• Operasyon sonrası
• Egzersiz sonrası
• Trombositopeni iyileşmesinde

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• ITP,
• Lösemiler,
• Aplastik ve pernisyöz anemi, 
• hipersplenizm,
• trombotik trombositopenik purpura, 
• Masif kan transfüzyonları, 
• Bazı enfeksiyonlar 
• Kemik iliğinin baskılanması
• Wiscott-Aldrich sendromu
• İzole Trombositopeni
• May-Hegglin anomalisi
• Hb Köln
• Bernard-Soulier sendromu
• Chediak-Higashi sendromu
• Fanconi sendromu
• İmmün trombositopenik purpura
• İmmünolojik hastalıklar
• İdiyopatik Aplastik anemi
• Myelofitizik proses
• Megaloblastik anemiler
• Şiddetli demir eksikliği anemisi
• Mikroanjiopatik hemolitik anemi
• Splenomegali
• Dalağın neoplastik hastalıkları
• DIC
• İzoimmunizasyon
• Karaciğer hastalıkları
• Üremi
• Masif kan transfüzyonları
• Eklampsi.

MPV (Trombositlerin ortalama büyüklüğü, Mean Platelet Volume)

MPV değerinde artış demek trombositlerin çaplarının artmış (daha büyük) olması demektir. MPV artışı kemik iliğinin yeni trombosit sentezini artırdığını gösterir. Böylece daha büyük, genç ve daha fonksiyonel Trombositler üretilir ve MPV artmış bulunur. MPV testi genellikle Trombositopeni (trombosit azlığı) ayırıcı tanısında istenir.

Bekletilmiş kanda eritrositler şişer (MCV artar), trombositler parçalanır, böylece MPV artabilir ve trombosit sayısı azalabilir. Bu nedenle hemogram tahlili için numunede hemoliz olmamalı (Hb, MCH ve MCHC yüksek çıkar) ve numune fazla bekletilmemelidir (bu sure parametrelere göre değişir, örneğin WBC, Hb, HCT, RBC ve Platelet için EDTA’lı kan 24 saat saklanabilirse de, MPV çok hassastır, 2-6 saat sonra bozulur, bu nedenle ideali hemogram tahlili için numune 3 saat içinde çalışılmalıdır.

NORMAL DEĞER: (5 - 10)

YÜKSEKLİĞİNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• ITP (İdiyopatik trombositopenik purpura, otoimmün nedenli trombosit düşüklüğü olur)
• Bernard-Soulier Hastalığı (Doğuştan reseptör bozukluğu var, Trombositler hasarlı damar duvarına yapışamaz.)
• May-Hegglin Anomalisi ( Doğuştan büyük trombositler mevcuttur.)
• Sepsislere bağlı Trombositopeni
• Prostetik (metal) kalp kapakçığı varlığı
• Myeloproliferatif hastalıklar
• Büyük kanamalar
• AML ve KML (lösemiler)
• Splenektomi (Dalağın alınması)
• Vaskulitler (Damar iltihapları)
• MPV yüksekliği koroner kalp hastalığı ve felç riskini artırır çünkü genç trombositler hem daha büyüktür hem de agregasyon (birleşme) gücü daha fazladır, böylece damarlar daha kolay tıkanabilir.

DÜŞÜKLÜĞÜNDE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ:

• Wiscott-Aldrich sendromu (X’e bağlı gecen, mikrotrombositler ve trombositopeni, egzama, tekrarlayan enfeksiyonlar, otoimmün olaylar ve malignite insidansının artışı ile seyreden bir primer immün yetersizlik sendromudur. Trombositler küçük olduğundan kanamaya meyil artmıştır.)
• Aplastik anemi (kemik iliğinde tüm kan hücrelerinin sentezi azalır-durur.)
• Trombositopeni-absentradii sendromu  (TAR Sendromu, trombosit sayısı düşük ve kolda Radius kemiği yoktur)
• Storage Pool hastalığı ( trombositlerde granül ve fonksiyon defekti sonucu kanama riskinde artış ve kanama problemleri)

PCT (PLATELETCRİT)

Bazı kan sayım cihazlarında PCT kısaltmasıyla bir parametre daha verilir, PCT (plateletcrit) tıpkı HCT gibi kandaki toplam trombositlerin kana oranıdır yani PCT = PLT x MPV dir. Klinik önemi pek olmadığından fazla kullanılmaz, referans değerleri ortalama % 0,1- 0,3 arasındadır. Belki trombosit sayısının düşük ama çapının büyük olduğu hastalıklarda yararlı olabilir. Çünkü sayı düşük olsa bile büyük trombositler ile trombosit fonksiyonları ikame edildiğinden bu hastalarda aslında Platelet sayısından ziyade PCT’e bakmak daha yararlı olabilir.

Kan sayımında, kanın yüzde kaçının platelet yani trombositler (kan pulcukları) tarafından oluştuğunu gösterir. 

Tek başına fazla bir klinik anlamı yoktur.

NORMAL DEĞER: (0,1 - 1)

PDW 

PDW testi, kandaki Platelet büyüklüklerinin dağılımını ölçmeye yarar. Plateletler kemik iliğinde üretilirler ve kanın pıhtılaşmasında görev alırlar. Plateletlere trombosit ya da kan pulcuğu da denmektedir. PDW testi sayesinde kemik iliğinin ne kadar iyi çalıştığı tespit edilir.

Platelet ne kadar büyükse genelde o kadar gençtir, küçük Plateletler ise daha yaşlı olanlardır. Örneğin, düşük Platelet (PLT) sayısına sahip bir hastanın PDW değeri yüksekse (yani Platelet büyüklükleri farklı farklıysa), kemik iliği üretimini hızlandırmış demektir.

PDW tam kan sayımı (CBC) testinin bir parçası olarak istendiği için birçok sebepten istenmiş olabilir. 

En yaygın nedenler şunlardır:

Açıklanamayan morluklar

Küçük kesik ve yaralardan sürekli kanama olması

Burun kanaması

Sindirim sisteminde iç kanama olması

Sürekli kızarıklıklar

Mor lekeler

Kadınlarda ağır adet kanaması nedeniyle de PDW testi istenmiş olabilir.

PDW yüksekliği ne anlama gelir?

PDW yüksekliği, Platelet büyüklüklerinin çok farklı olduğunu gösterir. Birçok genç ve yaşlı plateletin bir arada bulunduğuna işaret eder. Bu da kemik iliği veya plateletleri etkileyen bir tür bozukluğun habercisi olabilir. 

Aşağıdakiler bunlardan en yaygınlarıdır:

Anemi

Bir tür iltihap

Enfeksiyonlar

Bazı kanser türleri

Doğum kontrol hapı kullanma

Normal PDW Değerleri

Platelet büyüklüklerinin dağılımının normal aralıklarda olduğunu gösterir. Normal bir insanın kan sayımında değerler böyle olacaktır.

PDW Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

PDW düşüklüğü Platelet büyüklüklerinin olması gerekenden fazla birbirine benzer olduğunu gösterir. Bu da kemik iliğini ve Platelet üretme mekanizmasını etkileyen bir bozukluk olduğuna işaret edebilir. 

Aşağıdakiler bunlardan en yaygınlarıdır:

Virüs kaynaklı iltihaplar (kızamık, hepatit, mono gibi)

Bazı ilaçlar

Bazı kanser türleri

PDW Testinin Önemi

PDW testi tek başına yeterli bilgi vermez. Eğer PDW testinden çıkan sonuç normal değilse, doktor ek testler isteyerek altında yatan nedeni tespit etmeye çalışacaktır. Böylece iltihaplı hastalıklar, iltihaplar, böbrek yetmezliği veya kanama hastalıkları teşhis edilebilir. Ciddi durumlarda, doktor kemik iliği biyopsisi isteyebilir.

KAN SAĞLIĞI VE ANEMİ

ALTIN (ALTIN - Bornit, Lapis Lazuli, Obsidyen, Pirit, Septeryan): Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder.

ALÜMİNYUM (AFGANİT (% 13,2), AKUAMARİN (% 10), ALBİT (% 10,7), AMAZONİT (% 9,6), AMBLİGONİT (% 17,8), ANDALUZİT (% 33), ANYOLİT (% 17), AYTAŞI (% 11), ÇİSTOLİT (% 32), EPİDOT (% 3,9), FUKSİT (% 20,3), GOŞENİT (% 10), GÜNEŞ (% 12, HELYODOR ((% 10), İYOLİT (% 18,4), KİYANİT (% 33), KRİZOKOL (% 2), KUNZİT (% 14), LABRADORİT (% 15,8), LAPİS LAZULİ (% 10), LEPİDOLİT (% 6,95), MORGANİT (% 10), PREHNİT (% 13,6), SAFİR (% 50), SODALİT (% 16), SPİNEL (% 37), SUGİLİT (% 1,5), TANZANİT (% 17), TOPAZ (% 29,6), TURKUVAZ (% 19,9), TURMALİN (% 13), UNAKİT (% 4), VARİSKİT (% 17), YAKUT (% 52), ZOİSİT (% 17,82), ZÜMRÜT (% 9), Akik, Ametist, Ametrin, Aventurin, Kahverengimsi Aventurin, Çeroit (Şaroit), Dumanlı Kuvars, Florit, Granat (La’l), Gül Kuvars, Hematit, İnci, Jasper, Kalsit, Larimar, Mıknatıs, Mercan, Moldavit, Opal, Rodonit, Sedef, Sitrin, Yeşim, Yıldız, Zirkon): Alüminyum fazlalığı, Kalsiyum, Demir, Fosfor, Magnezyum gibi minerallerin hücrelerce emilimini azaltarak anemiye neden olabilir. Ayrıca hemoglobin sentezini engeller.

ANTİMON / ARSENİK (Temizlikçiler: Kükürt, Kalsiyum, İyot, Çinko, Selenyum, Sarımsak, C Vitamini, Pirit, Selestit): Kanın damarlarda sağlıklı dolaşımını engeller, anemiye sebep olur.

BAKIR (AZURİT (% 69), BORNİT (% 63), DİYOPTAZ (% 40), KRİZOKOL (% 34), KUPRİT (% 88), MALAKİT (% 57), TURKUVAZ (% 7,8), YILDIZ - Amazonit, Mavi Aragonit (% 0,01), Güneş, Hematit (% 0,03), Hemimorfit, İnci, Kalsedon, Kalsit, Lapis Lazuli, Larimar, Larimar1 (% 0,60), Larimar4 (% 0,08), Larimar5 (% 0,16), Larimar6 (% 0,95), Mercan, Moldavit, Obsidyen, Safir, Safir5 (% 0,01), Sedef, Kahve Selenit (% 0,01), Septeryan, Smitsonit, Yakut1 (% 0,04), Nefrit Yeşim1 (% 0,22), Zeberced (% 0,21) Zümrüt1 (% 0,14)): Demir mineraliyle birlikte alyuvarlardaki hemoglobin molekülünü oluştururlar. Alyuvarların üretiminde gereklidir. Hemoglobin üretiminde rol alan enzimleri üretir. Bakır eksikliği sıklıkla Demir eksikliğiyle birlikte görülür. Kansızlık (anemi) oluşur. Hemoglobindeki demirin korunması bakıra bağlıdır. Aşırı bakır, vücuttaki B9 vitaminini (Folik asit) yok edip eksilterek Megaloblastik anemi oluşturur. Nötrofil (lökosit = akyuvar bileşeni) üretiminde gereklidir. Bakır eksikliğinde Nötrofil sayısı azalabilir. Nötropeni, sadece oral bakır tedavisine cevap verir, demir tedavisine cevap vermez. Bakır eksikliginde hipokrom anemi gibi klinik bozukluklar görülebilir. Hipokrom Anemi, sadece oral bakır tedavisine cevap verir, demir tedavisine cevap vermez.

BARYUM (Aytaşı, Çeroit (Şaroit), İnci, Kalsit, Lapis Lazuli, Mercan, Moldavit (% 0,4), Pirit (% 0,414), Sedef, Selestit, Septeryan, Unakit): Fazlalığı Aritmiye sebep olur.

BOR (DEMORTİYERİT, HOVLİT (% 13,81), TURMALİN (% 3), MAVİ AVENTURİN - Serafinit, Halit, Turuncu Aventurin):Fazlalığı Anemiye sebep olabilir.

BROM (Afganit, Akuamarin, Aleksandrit, Amazonit, Yeşil Aventurin, Aytaşı, Çeroit, Fuksit, Goşenit, Granat, Güneş, Helyodor (Golden Beril), İyolit, Labradorit, Lapis Lazuli, Larimar, Lepidolit, Magnezit, Morganit, Rodonit, Septeryan, Serpantin, Sodalit, Spinel, Sugilit, Turmalin, Unakit, Yeşim, Zeberced Zümrüt): Kanda yoğunlaşır ve sabit bir şekilde kalır.

ÇİNKO (HEMİMORFİT (% 54), SMİTSONİT (% 52), Siyahlı RODONİT (% 8), Afganit, Anjelit, Aragonit, Azurit, Bornit, Diyoptaz, Hematit (% 0,06), İnci, Jips, Kalsit, Krizokol, Kuprit, Larimar1 (% 0,47), Larimar4 (% 0,16), Larimar5 (% 0,42), Larimar6 (% 0,14), Lapis Lazuli, Malakit, Mıknatıs, Mercan, Moldavit, Obsidyen, Pirit (% 0,078), Rodokrosit, Rodonit, Safir3 (% 0,02), Sedef, Selenit, Selestit, Septeryan, Serpantin, Spinel, Turkuvaz, Yakut, Zümrüt5 (% 0,03), Zümrüt1 (% 0,02), Zümrüt2 (% 0,04), Zümrüt4 (% 0,05)): Çinko, nötrofillerin fonksiyonunu arttırır. HEM (Hemoglobinin oksijen bağlayan, proteinsiz ve kana kırmızı rengi veren demirli pigmenti) sentezinde görev alır. Hemoglobin sentezi için gereklidir. Eksiliğinde anemi meydana gelebilir. Anemilerde kanda çinko seviyesi düşer. Sferositoz (Ekstravasküler oto-hemolitik anemi karakterinde bir herediter bozukluktur. Bunun sonucunda anemi ve başka hastalık türleri ortaya çıkar. Bazı olgularda sferitoz, spektrin molekülündeki eksiklik ya da bozuklukla ilişkilidir.) hastalığına sahip çocukların büyüme ve gelişmelerini sağlar, iltihaplanmaya yatkınlıklarını azaltır. Orak Hücreli Anemide eritrosit içi çinko seviyesi düşer. Deri ülserleri tedavisinin her evresinde çinkoya ihtiyaç vardır. ORAK HÜCRELİ ANEMİ AYAK ÜLSERLERİ bu kapsamdadır. Çünkü Çinko, hemostaz, enflammasyon giderimi, hücrelerde çoğalma ve yapılanma, metalloproteinokinazların (MMPS) yapımı, metalloproteinaz doku inhibitörleri (TIMP1), timozin beta-4 (aktin bağlayıcı protein), ‘lysyl oxidase’(kolajen, elastin yapımı, deride esansiyel yağ asidi sentezi, A vitamini taşıyıcı protein (retinol bağlayıcı protein), Ekstrasellüler süperoksit dismutaz (ESOD), büyüme faktörleri ( EGF, VEGF, IFN), reepitelizasyon, keratinositlerde çoğalma, farklılaşma, göç, anjiogenez, fibroblast proliferasyonu, antienflamatuar etkinlik, proenflammatuar sitokinlerinin (IL6, TNF)  inhibisyonu konularında önemli bir rol oynar. Orak Hücreli Anemi durumunda idrarla atılan çinko miktarı yükselir. Orak hücreli anemi hastalığında çinko takviyesi gerekir. Orak Hücreli Anemi hastalığına sahip çocukların büyüme ve gelişmelerini sağlar, iltihaplanmaya yatkınlıklarını azaltır. Orak hücreli anemililerde, kronik intravasküler hemoliz, renal tubuler reabsorpsiyon bozulması ve  alım yetersizliğine bağlı  çinko eksikliği, gelişme geriliği, iltihaplanmaya yatkınlık, sitolitik CD8+CD73+ T hücrelerinde azalma, özellikle de oraklaşmada artma oluşturur. Çinko eksikliği çoğunlukla demir eksikliği ile birlikte olur. Demir Eksikliği Anemisi demir-çinko birlikteliğine daha iyi yanıt verir. İnek sütü demir ve çinko emilimini engeller demir eksikliği anemisi yapar. Helikobakter Pylori iltihaplanmaları seyrinde demir tedavisine dirençli demir eksikliği anemisi oluşur. Bu durumda yalnızca demir takviyesi bakterinin aktivasyonunu artırır. Demir ve Çinko takviyesi birlikte yapılırsa tedaviye yanıt alınabilir. ACE inhibitörleri (yüksek tansiyon ilaçları) bradikinin peptiti aracılığıyla vazodilatasyon yaparak (damarları genişleterek) tansiyonu düşürür. ACE inhibitörlerinin kullanımı sırasında demir tedavisine dirençli anemi gelişir. Anemi  yalnız Çinko-Demir birlikteliğine olumlu yanıt verir. Kemik iliğinde kök hücrelerden türeyen miyeloidlerden, eritrositlerin (alyuvarların) gelişim ve sentezinde rol oynar. Çinko eksikliğinde eritroidlerin mitoz bölünmesi, farklılaşması, çoğalması ve olgunlaşması gerçekleşemez. Konjenital hemolitik anemililerde eritrosit membran bütünlüğünün korunmasını sağlayarak hemoliz yükünü azaltır. Kemik iliğinde lökosit sentezinde rol oynar. Kemik iliğinde kök hücrelerden türeyen miyeloidlerden, lökositlerin (akyuvarların) gelişim ve sentezinde rol oynar. Gronülositler (Nötrofil, bazofil, eozinofil), monositler ve lenfositler bunlardandır. Eksikliğinde lenfopeni (kanda lenfosit azalması) meydana gelir. Nötrofillerin oluşmasında ve faaliyete geçmesinde rol alır, işlevsel davranmasına yardım eder. Eozinofillerin oluşmasında ve faaliyete geçmesinde rol alır. Bazofillerin oluşmasında ve faaliyete geçmesinde rol alır.

DEMİR (BORNİT (% 11), EPİDOT (% 24), GRANAT (Çok değişken), HEMATİT (% 67,87), Red&Green JASPER (% 11,57), LARİMAR1 (% 2,06), LARİMAR6 (% 1,20), MIKNATIS (% 72), OBSİDYEN (% 3-5), PİRİT (% 57,778), SAFİR1 (% 1,39), SAFİR2 (% 3,67), SAFİR4 (% 1,06), SAFİR5 (% 1,14), SAFİR6 (% 1,31), SAFİR8 (% 1,57), SAFİR10 (% 1,19), SAFİR11 (% 2,08), SİDERİT (% 48), SUGİLİT (% 8,7), TURMALİN (% 8), YAKUT1 (% 1,25),YEŞİM, Nefrit YEŞİM1 (% 2,49),YILDIZ, ZEBERCED (% 8,41), ZÜMRÜT1 (% 1,22) - Akik, Akuamarin, Aleksandrit, Ametist, Ametrin, Anyolit, Koyu Kahve Aventurin, Yeşil Aventurin, Aytaşı, Çeroit (Şaroit), Dumanlı Kuvars, Florit, Gül Kuvars, Helyodor (Golden Beril), Hemimorfit, İnci, İyolit, Jasper1 (% 0,31),, Jet (Siyah Kehribar), Jips, Kalsedon, Kalsit1 (% 0,011), Kantaşı, Kaplangözü, Kiyanit, Krizokol, Kunzit, Lapis Lazuli, Larimar, Magnezit, Malakit, Mercan, Moldavit, Morganit, Oniks, Opal, Prehnit, Rodokrosit, Rodonit (% 0,8), Rutilli Kuvars, Safir, Safir3 (% 0,74), Sedef, Sivaslı Selenit (% 0,02), Selestit, Serpantin, Sitrin, Smitsonit, Sodalit, Spinel, Thulit, Turkuvaz, Unakit, Variskit, Yakut, Zirkon, Zoisit, Zümrüt2 (% 0,04), Zümrüt3 (% 0,46), Zümrüt4 (% 0,86), Zümrüt5 (% 0,75)): Hemoglobinle birleşmesi dolayısıyla alyuvar oluşumunda temel bir maddedir. Eksikliğinde, kansızlık (Anemi) oluşur. Vücutta ve kemik iliğindeki demir depolarının harcanması sonucu kansızlık yavaşça gelişir. Genellikle kadınlarda demir depoları daha azdır. Demir eksikliği neticesinde oluşan anemiye hipoferrik anemi veya demir eksikliği anemisi denir. Bazı regl bozukluklarında oluşabilen aşırı alyuvar kayıplarını gidermeye yardım eder. Kalınbağırsak iltihabından (kolit) etkilenmiş hastalarda aşırı alyuvar kayıplarını onarmada yardımcı olur.

DEMİR (BORNİT (% 11), EPİDOT (% 24), GRANAT (Çok değişken), HEMATİT (% 67,87), Red&Green JASPER (% 11,57), LARİMAR1 (% 2,06), LARİMAR6 (% 1,20), MIKNATIS (% 72), OBSİDYEN (% 3-5), PİRİT (% 57,778), SAFİR1 (% 1,39), SAFİR2 (% 3,67), SAFİR4 (% 1,06), SAFİR5 (% 1,14), SAFİR6 (% 1,31), SAFİR8 (% 1,57), SAFİR10 (% 1,19), SAFİR11 (% 2,08), SİDERİT (% 48), SUGİLİT (% 8,7), TURMALİN (% 8), YAKUT1 (% 1,25),YEŞİM, Nefrit YEŞİM1 (% 2,49),YILDIZ, ZEBERCED (% 8,41), ZÜMRÜT1 (% 1,22) - Akik, Akuamarin, Aleksandrit, Ametist, Ametrin, Anyolit, Koyu Kahve Aventurin, Yeşil Aventurin, Aytaşı, Çeroit (Şaroit), Dumanlı Kuvars, Florit, Gül Kuvars, Helyodor (Golden Beril), Hemimorfit, İnci, İyolit, Jasper1 (% 0,31),, Jet (Siyah Kehribar), Jips, Kalsedon, Kalsit1 (% 0,011), Kantaşı, Kaplangözü, Kiyanit, Krizokol, Kunzit, Lapis Lazuli, Larimar, Magnezit, Malakit, Mercan, Moldavit, Morganit, Oniks, Opal, Prehnit, Rodokrosit, Rodonit (% 0,8), Rutilli Kuvars, Safir, Safir3 (% 0,74), Sedef, Sivaslı Selenit (% 0,02), Selestit, Serpantin, Sitrin, Smitsonit, Sodalit, Spinel, Thulit, Turkuvaz, Unakit, Variskit, Yakut, Zirkon, Zoisit, Zümrüt2 (% 0,04), Zümrüt3 (% 0,46), Zümrüt4 (% 0,86), Zümrüt5 (% 0,75)): Fazlalığı, Akdeniz Anemisi sebebidir. Talasemi hastalığında Kan serum değeri yükselir. Hemokromatoz (Hemokromatoz, kalıtsal veya sonradan edinilmiş bir demir metabolizması bozukluğudur. Hemokromatoz hastalarının vücutlarında, vücutlarının gereksinmelerinden daha fazla demir birikir.) hastalığında Kan serum değeri yükselir. Yüksek seviyede demir depolanması ile karakterize olan Hemokromatoz rahatsızlığı diyetsel veya takviye alınan demir ile daha da ağırlaşır. Hemokromatoz (demir depolama hastalığı) vücudun besin yoluyla gereğinden fazla demir aldığı kalıtsal bir hastalıktır. Bu durum on yıllar sonra ağır organ hasarlarına yol açabilir. Genellikle önce karaciğer etkilenir, risk altında olan diğer organlar ise örneğin pankreas bezi, kalp ve hipofiz bezidir. Hastalık doğuştan vardır ve ömür boyu sürer. Hemokromatoz, son evresinde karaciğer sirozuna ve karaciğer kanserine yol açabilir. Semptomları çoğu kez belirsizdir, yıllar boyu çok yavaş bir tempoda ilerler. Göze çarpan etkileri diyabet, kalp ritmi bozuklukları, kardiyomiyopati, erkeklerde iktidarsızlık, kadınlarda kısırlık ve eklem hasarlarıdır.

FLOR (AMBLİGONİT (% 9,4), APATİT (% 1,2), ÇEROİT (ŞAROİT), FLORİT (% 48,6), FUKSİT (% 1), LEPİDOLİT (% 4,9), TOPAZ (% 11,8), Yeşil Aventurin, Variskit): Kandaki alyuvar hücrelerinin üretimine katkı sağlar. Fazlalığında, fazlalığın derecesine göre kanda eritrosit miktarı azalır.

FOSFOR (AMBLİGONİT (% 20,4), APATİT (% 18,2), PİRİT (% 1,614), Beyaz SELENİT (% 1,37), Kahve SELENİT (% 1,23), TURKUVAZ (% 15,2), VARİSKİT (% 19), Krizokol, Safir5 (% 0,35), Zirkon): Fazlalığı, demir emilimini olumsuz etkileyerek kan hastalıklarına ve güç kaybına neden olabilir.

KADMİYUM (Rodokrosit, Smitsonit, Hemimorfit, Azurit, Malakit, Krizokol, Kahve Selenit (% 0,01), Turkuvaz, Kuprit – Temizlikçiler: Kalsiyum + Sodyum, Germanyum, Demir, Rodokrosit): Böbreklerde ve karaciğerde birikerek anemiye sebep olur.

KOBALT (Azurit, Bornit, Diyoptaz, İnci, Jet (Siyah Kehribar), Kalsit, Krzokol, Kuprit, Lapis Lazuli, Magnezit, Malakit, Mıknatıs, Mercan, Pirit, Rodokrosit, Safir, Sedef, Septeryan, Serpantin, Smitsonit, Turkuvaz, Yeşim): Alyuvarlarda yoğunlaşır ve hemoglobin üretimini kolaylaştırır. Alyuvarların gelişmesine yardım eder. (Demir ve bakır mineralleriyle birlikte) kansızlığın giderilmesine yardım eder. Eksikliğinde kansızlık (Anemi) oluşur. Eksikliğinde B12 eksikliği oluşacağından Pernisyöz Anemi meydana gelir. Fazlalığı, alyuvar hücrelerinde aşırı üretime sebep olur. (Polisitemiavera)

KURŞUN (Amazonit, Aragonit, Bornit, İnci&Sedef, Kalsit, Lapis Lazuli, Mercan, Siyah Obsidyen (% 0,003), Pirit (% 0,523) – Temizlikçiler: Kükürt, Sodyum, Potasyum, Klor, Kalay, Kalsiyum, Magnezyum, Selenyum, Demir, Çinko, Sarımsak, A, B1, C, E Vitaminleri, Melatonin): Kurşun fazlalığı kanın yapısına zarar verir. Fazlalığında Anemi oluşur. Kurşun fazlalığı Eritrositlerde (alyuvarlarda) yoğunlaşır ve görevini yapamaz hale getirir. Kurşun fazlalığı hemoglobin üretimini azaltır. Çünkü HEM maddesinin oluşumunu engeller.

KÜKÜRT (AFGANİT (% 3,4), ANJELİT (% 23), BORNİT (% 25), JİPS (% 18), LAPİS LAZULİ (% 20), LARİMAR2 (% 1,85), LARİMAR5 (% 1,68), LARİMAR6 (% 2,10), PİRİT (% 36,124),, Beyaz SELENİT (% 15,16), Kahve SELENİT (% 15,14), Sivaslı SELENİT (% 15), SELESTİT (% 17), Nefrit YEŞİM1 (% 2,29), Jadeit YEŞİM1 (% 1,09), Jadeit YEŞİM2 (% 1,03), ZEBERCED (% 2,43)  - Dağ Kristali (Necef, Kristal Kuvars), Dumanlı Kuvars, Hematit (% 0,13), Red%Green Jasper (% 0,08), Jasper (% 0,14), Jet (Siyah Kehribar), Larimar1 (% 0,92), Larimar4 (% 0,37), Mercan, Safir2 (% 0,52), Safir6 (% 0,04), Safir8 (0,10), Sitrin (% 0,64 - (% 0,03), Sodalit, Yakut1 (% 0,12), Zümrüt1 (% 0,13)): Alyuvar üretimine ve sağlıklı kalmasına yardım eder.

LİTYUM (AMBLİGONİT (% 3,4), KUNZİT (% 3,7), LEPİDOLİT (% 3,6), SUGİLİT (% 1,4) - Akuamarin, Ametist, Ametrin, Mavi Aventurin, Kahve Aventurin, Morganit, Muskovit, Serafinit, Turmalin): Düşük akyuvar sayılarına sahip kişilerde akyuvar üretimini arttırabilir. Lenfosit (Virüs ve bakterilere karşı savunma hücreleri) üretimini uyarır. Fazlalığı kanın yapısının bozulmasına sebep olabilir. Fazlalığı aşırı akyuvar (lökosit) üretimine sebep olabilir.

MOLİBDEN (Afganit, Anjelit, Azurit, Bornit, Diyoptaz, Jips, İnci, Kalsit, Krizokol, Kuprit, Lapis Lazuli, Malakit, Mercan, Obsidyen, Pirit, Safir 3 (% 0,02), Sedef, Selenit, Selestit, Septeryan, Turkuvaz): Kırmızı kan hücrelerini oluşturmak üzere hemoglobin içerisine demirin depolanması için riboflavin (B2 vitamini) ile birlikte çalışır.

NİKEL (LARİMAR1 (% 1,23), LARİMAR2 (% 5,18), LARİMAR6 (% 2,60), Azurit, İnci, Jet, Kalsit, Krizopraz, Lapis Lazuli, Malakit, Mıknatıs, Mercan, Moldavit, Opal, Pirit (% 0,193), Safir5 (% 0,24), Sedef, Septeryan, Serpantin, Zeberced): Alyuvarların oluşumuna yardım eder. Demir emilimini artırarak aneminin önlenmesine yardım eder.

POTASYUM (AFGANİT (% 2,3), AMAZONİT (% 14), YEŞİL AVENTURİN (% 2), AYTAŞI (% 4-14),ÇEROİT (% 10,6)), FUKSİT (% 9,8), Red&Green JASPER (% 3,80), LEPİDOLİT (% 10), SUGİLİT (% 3), UNAKİT (% 1) – Akuamarin, Albit, Mavimsi Aragonit (% 0,12), Dağ Kristali (Necef, Kristal Kuvars), Dumanlı Kuvars, Güneş, Hovlit, İyolit, Jasper1 (% 0,05), Kalsit1 (% 0,012), Kunzit, Lapis Lazuli, Larimar1 (% 0,32), Larimar2 (% 0,61), Larimar4 (% 0,14), Larimar5 (% 0,38), Larimar6 (% 0,92), Moldavit, Opal, Pirit (% 0,371), Prehnit, Safir1 (% 0,01), Safir2 (% 0,02), Safir5 (% 0,04), Safir6 (% 0,07), Safir10 (% 0,04), Beyaz Selenit (% 0,11), Kahve Selenit (% 0,09), Sivaslı Selenit (% 0,004), Sitrin (% 0,04), Sodalit, Turmalin (% 0,2), Yakut1 (% 0,08), Nefrit Yeşim1 (% 0,52), Jadeit Yeşim2 (% 0,11), Zeberced (% 0,36), Zümrüt1 (% 0,25), Zümrüt2 (% 0,04), Zümrüt3 (% 0,17), Zümrüt5 (% 0,18)): Kan plazması oluşumunda görev alır. Alyuvarların normal fonksiyonlarını yerlerine getirmeleri için gereklidirler.

RUBİDYUM (Rb): LEPİDOLİT (% 0,3 – 3,5), Afganit, Amazonit, Mavi Aventurin, Yeşil Aventurin, Aytaşı, Çeroit, Fuksit, Hovlit, Red&Green Jasper (% 0,05), Moldavit, Safir11 (% 0,004), Sugilit, Turmalin, Unakit, Zümrüt3 (% 0,01): Kanın alkali olmasına yardım eder. Alkali metaller, su ile karıştırıldıklarında alkali çözeltiler olarak adlandırılan özel çözümler oluştururlar. “Alkalin”, 7'den büyük bir pH değerine sahip olma anlamına gelir. Alkali metaller, lityum, sodyum, potasyum, rubidyum ve sezyum içerir. https://www.essense-of-life.com/healthtopics/A-221/rubidium.html

SELENYUM (Azurit, Anjelit, Bornit, Diyoptaz, Jips, Krizokol, Kuprit, Lapis Lazuli, Malakit, Pirit, Safir4 (% 0,01), Selenit, Selestit, Septeryan, Turkuvaz, Zümrüt3 (% 0,01), Zümrüt5 (% 0,01)): Özellikle kan hücrelerinin kromozomlarının zarar görmesini önler. Tüm akyuvar çeşitlerinin gelişmelerini ve fonksiyonlarını uyarır.

SİLİSYUM (AKİK (% 46), AKUAMARİN (% 31,3), ALBİT (% 31,5), AMAZONİT (% 30,2), AMETİST, AMETRİN, ANDALUZİT (% 17), ANYOLİT (% 18), AVENTURİN, KAHVERENGİMSİ AVENTURİN, AYTAŞI (% 29,5), ÇEROİT (% 27), ÇİSTOLİT (% 15), KRİSTAL KUVARS (% 46), DİYOPTAZ (% 17,82), DUMANLI KUVARS (% 46), EPİDOT (% 16), FUKSİT (% 21,1), GOŞENİT (% 31), Kırmızı GRANAT (% 17), Yeşil GRANAT (% 15), GÜL KUVARS (% 46), GÜNEŞ (% 29), HELYODOR  (% 31), HEMİMORFİT (% 11), HOVLİT (% 7,18), İYOLİT (% 24), JASPER1 (% 45,71), Red&Green JASPER (% 26,60), KALSEDON, KANTAŞI, KAPLANGÖZÜ, KİYANİT (% 17), KRİZOKOL (% 16), KRİZOPRAZ, KUNZİT (% 30), KUVARS ÇİVİ (% 46,70), LABRADORİT (% 24,8), LAPİS LAZULİ (% 11), LARİMAR (% 11), LARİMAR1 (% 4,86), LAR İMAR2 (% 15,90), LARİMAR4 (% 41,03), LARİMAR5 (% 31,36), LARİMAR6 (% 13,65), LEPİDOLİT (% 28,93), MOLDAVİT, MORGANİT (% 31,3), MUSKOVİT (% 21), Siyah OBSİDYEN (% 36,194), ONİKS, OPAL (% 32), PİRİT (% 1,187), PREHNİT (% 21,3), RODONİT (% 21,7), RUTİLLİ KUVARS (% 46), SAFİR2 (% 22,63), SAFİR10 (% 1,00), SERPANTİN (% 20), SİTRİN (% 45,50), SODALİT (% 17), SUGİLİT (% 32,3), TANZANİT (% 18), TOPAZ (% 15,4), TURMALİN (% 16), UNAKİT (% 30), Benekli YEŞİM (% 42,07), Sarımsı YEŞİM (% 39,73), Yeşil YEŞİM (% 39,76), YILDIZ, ZEBERCED (% 39,94), ZİRKON, ZOİSİT, ZÜMRÜT, ZÜMRÜT1 (% 30,62), ZÜMRÜT2 (% 40,40), ZÜMRÜT3 (% 31,82), ZÜMRÜT4 (% 31,64), ZÜMRÜT5 (% 32,56),  - Florit, Hematit (% 0.61), Jips, Kalsit1 (% 0,05), Mercan, Safir1 (% 0,18), Safir6 (% 0,22), Sivaslı SELENİT (% 0,12), Selestit, Variskit, Yakut1 (% 0,48), Yıldız, ZİRKON (49)): Hücre zarlarını güçlendirerek kanamaları önler.

SODYUM (AFGANİT (% 9), ALBİT (% 8), GÜNEŞ (% 7), LABRADORİT (% 3), LAPİS LAZULİ (% 9), LARİMAR (% 7), SODALİT (% 19), SUGİLİT (% 2), TURMALİN (% 2), YEŞİM (% 1-11) - Akuamarin, Amazonit, Ambligonit, Ametist, Ametrin, Anyolit, Aytaşı, Çeroit (Şaroit), Dağ Kristali (Necef, Kristal Kuvars), Dumanlı Kuvars, Gül Kuvars, Hovlit, İyolit, Jasper, Kaplangözü, Kunzit, Opal, Prehnit, Sitrin, Thulit, Unakit, Zoisit): Kan hacmini düzenler, dengeler. Kanın kıvamını artırır. Ozmotik kan dengesi sağlar.

VANADYUM (DRAVİT (KAHVE TURMALİN % 26) - Aleksandrit, Anyolit, Granat (La’l), İnci, Kalsit, Lapis Lazuli, Mıknatıs, Mercan, Rutilli Kuvars, Safir, Safir4 (% 0,05), Sedef, Septeryan, Tanzanit, Thulit, Turmalin, Zoisit, Zümrüt): Kan lipid metabolizmasına yardım eder. Aşırı vanadyum alyuvar hücre zarlarının lipit peroksidasyonuna sebep olarak onların kırılmalarına sebep olabilir.

ALBİT (SODYUM (% 8,3), ALÜMİNYUM (% 10,7), SİLİSYUM (% 31,5), OKSİJEN (% 48,6), Kalsiyum (% 0,7), Potasyum, Magnezyum): Kan hastalıklarının tedavisinde etkilidir. Mükemmel bir kan temizleyicidir.

AMETİST (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 50) + Demir, Alüminyum, Kalsiyum, Magnezyum, Lityum (% 0,5-3), Sodyum, Manganez):Kanı temizler. Çeşitli tipteki kan hastalıklarını tedavi eder. 

ANJELİT (KALSİYUM (% 29,44), KÜKÜRT (% 23,55), OKSİJEN (% 47,01), Demir, Magnezyum, Titanyum, Krom, Manganez, Toryum): Hemoglobin eksikliklerini gidermek için kullanılmaktadır.

ANYOLİT (KALSİYUM (% 17), ALÜMİNYUM (% 17), SİLİSYUM (% 18), Hidrojen (% 0,2), OKSİJEN (% 46), Demir, Krom, Kalsiyum, Magnezyum, Manganez, Silisyum, Sodyum, Titanyum, Çinko, Germanyum, Vanadyum, Stronsiyum): Kanın yenilenmesini sağlar. Kan hastalıklarına karşı koruyucu ve iyileştiricidir. Anemi tedavisinde yararlı olabilir. 

AVENTURİN-MAVİ (SİLİSYUM % 37), OKSİJEN (% 47), ALÜMİNYUM (% 7), POTASYUM (% 3,3), FLOR (% 1,5), LİTYUM (% 1), Bor (% 0,7), Hidrojen (% 0,5), Rubidyum, Sezyum, Demir, Titanyum, Magnezyum, Kalsiyum, Manganez, Çinko, Karbon, Klor, Sodyum, Kükürt): Kanı güçlendirir ve kanın daha fazla oksijen almasına yardım eder. 

AVENTURİN-MAVİ (SİLİSYUM % 37), OKSİJEN (% 47), ALÜMİNYUM (% 7), POTASYUM (% 3,3), FLOR (% 1,5), LİTYUM (% 1), Bor (% 0,7), Hidrojen (% 0,5), Rubidyum, Sezyum, Demir, Titanyum, Magnezyum, Kalsiyum, Manganez, Çinko, Karbon, Klor, Sodyum, Kükürt): Kanı güçlendirir ve kanın daha fazla oksijen almasına yardım eder. 

ÇİYASTOLİT (ALÜMİNYUM (% 30), OKSİJEN (% 48), SİLİSYUM (% 15), KARBON (% 2), KALSİYUM (% 4), Hidrojen (% 1)): Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder.

DİYOPTAZ (BAKIR (% 40,31), SİLİSYUM (% 17,82), HİDROJEN (% 1,28), OKSİJEN (% 40,60), SU, Bizmut, Çinko, Gümüş, Kobalt, Molibden, Selenyum): Kanı temizler. Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder. 

DUMORTİYERİT (ALÜMİNYUM (% 15), SİLİSYUM (% 37), OKSİJEN (% 44), BOR (% 2) + Demir, Titanyum, Magnezyum, Kalsiyum, Manganez, Çinko): Genel olarak kan, özel olarak hemoglobin üretiminde yararlıdır. Anemi (kansızlık) tedavisine yardım eder. (Fe, Zn, Ca)

FUKSİT (POTASYUM (% 9,8), ALÜMİNYUM (% 20,3), SİLİSYUM (% 21,1), OKSİJEN (% 47,3), Hidrojen (% 0,46), Flor (% 0,95), Krom): Kırmızı ve beyaz kan hücrelerinin oranını dengede tutar. 

UVAROVİT / Yeşil GRANAT (SİLİSYUM (% 16), OKSİJEN (% 38), KALSİYUM (% 24), KROM (% 20), Demir, Alüminyum, Manganez, Magnezyum, Zirkonyum, Titanyum, Vanadyum): Kanı sağlıklı tutar, hastalıklarının tedavisine yardım eder. Asidoz hastalığını önler, tedavisine yardım eder. Asidoz, Kandaki asit-baz (pH) dengesini düzenleyen mekanizmaların bozulması sonucu vücut sıvı ve dokularında aşırı asidite artışıdır.

GRANAT / LA’L (DEMİR (% 15), ALÜMİNYUM (% 10), SİLİSYUM (% 21), OKSİJEN (% 42), MAGNEZYUM (% 2), KALSİYUM (% 4), MANGANEZ (% 1), Titanyum (% 2), Vanadyum, Krom): Akyuvarların daha çok üretilmesini sağlayarak kansızlığı önler. Kanı temizler, kan zehirlenmelerine karşı koruyucu ve iyileştiricidir. Kandaki zehirli maddelere karşı bedenin savunma mekanizmalarını harekete geçirir ve tedavi eder. Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder. Anemi ve diğer kan hastalıklarını tedavi eder.

HEMATİT (Demir (% 68), Oksijen (% 29), Silisyum (% 1), Manganez (% 0,4), Kükürt (% 0,2), Çinko (% 0,09), Bakır (% 0,05) + Hidrojen, Titanyum, Alüminyum, Magnezyum, Krom): Kanı temizler, sağlıklı tutar. Anemi (kansızlık) hastalığını tedavi eder. Böbreği sağlıklı tutar, kanı temizleme işlevini güçlendirir. Alyuvarları sağlıklı tutar, eksikliğini giderir. Kan hastalıklarının iyileştirilmesinde kullanılmıştır.

HEMİMORFİT (ÇİNKO (% 54), OKSİJEN (% 33), SİLİSYUM (% 11), HİDROJEN % 0,8), SU ((% 7), Bakır, Demir, Germanyum, Bizmut): Kan hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Kan bozukluklarını giderir. 

HOVLİT (KALSİYUM ( % 20,48), SİLİSYUM (% 7,18), BOR (% 13,81), HİDROJEN (% 1,29), OKSİJEN (% 57,24), Sodyum, Potasyum): Kanı temizler. 

İNCİ & SEDEF (KALSİYUM (% 40), KARBON (% 12), OKSİJEN (% 47), KONKİOLİN, SU, Stronsiyum, Kurşun, Çinko, Manganez, Demir, Çinko, Kobalt, Baryum, Silisyum, Magnezyum, Bakır, Alüminyum, Nikel, Vanadyum, Krom, Molibden, İyot, Germanyum, Bizmut): Anemi tedavisine yardım eder.

JASPER (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 52), Alüminyum (% 0,5), Demir, Kalsiyum, Potasyum, Magnezyum, Manganez, Sodyum): Kan yapımına yardımcı olur. Kanı, dokuları ve hücreleri kimyasal ve benzeri yabancı maddelerden temizler. Anemi (kansızlık) hastalığının tedavisine yardım eder.

Kırmızı & Yeşil JASPER (OKSIJEN (% 53), SİLİSYUM (% 26,60), DEMİR (% 11,57), POTASYUM (% 3,80), ALÜMİNYUM (% 3,07), KALSİYUM (% 0,92), Manganez (% 0,57), Titanyum (% 0,21), Kükürt (% 0,08), Rubidyum (% 0,05), Zirkonyum (% 0,03), Stronsiyum (% 0,02), İtriyum (% 0,003), Sodyum, Magnezyum): Kanı zehirlerden arındırır, güçlendirir. Kızılderililere göre dünyanın kanıdır, hayat gücüdür. 

KALSEDON (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 52), Karbon, Kalsiyum, Flor, Alüminyum, Demir, Manganez, Bakır, SU, Hidrojen):  Kan hastalıklarını iyileştirmeye yardım eder.

KALSİT (OKSIJEN (% 46), KALSİYUM (% 39), KARBON (% 11),  Silisyum (% 0,05), Stronsiyum (% 0,02), Potasyum (% 0,012), Demir (% 0,011), Manganez (% 0,008), Holmiyum (% 0,005), Magnezyum, Alüminyum, Çinko, Kobalt, Baryum, Kurşun, Bakır, Nikel, Vanadyum, Krom, Molibden, Germanyum): Kanı, zararlı parçacıklardan ve zehirli kimyasallardan temizler.

KANTAŞI (SİLİSYUM (% 45), OKSİJEN (% 46),Demir (% 3), Magnezyum, Kalsiyum): Anemi tedavisine yardım eder. Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder. Kanı, böbrekleri, mesaneyi, bağırsakları ve karaciğeri temizler. Kansızlığı giderir. Kan plazmasındaki asitleşmeyi sona erdirir. Şifası keskin ve inanılmazdır.

KAPLANGÖZÜ (SİLİSYUM (% 23), OKSİJEN (% 44),Demir (% 31), Hidrojen (% 0,6), Magnezyum, Sodyum, Alüminyum, Titanyum, Manganez, Donmuş SU (% 10)): Kanı temizler.

KRİZOKOL (SİLİSYUM (% 16), OKSİJEN (% 44), HİDROJEN (% 2), BAKIR (% 34), ALÜMİNYUM (% 2), DONMUŞ SU (% 17) + Demir, Fosfor, Bizmut): Kanla ilgili hastalıkları iyileştirir. Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder. 

KUNZİT (LİTYUM (% 3,7), ALÜMİNYUM (% 14), SİLİSYUM (% 30), OKSİJEN (% 51), Hidrojen, Demir, Manganez, Magnezyum, Kalsiyum, Sodyum, Potasyum): Kanı takviye eder, çoğaltır ve dokuları yenileyerek fiziksel anlamda yeni bir hayat verir.

DUMANLI KUVARS (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 52), Karbon, Klor, Potasyum, Sodyum, Demir, Kükürt, Alüminyum): Kan üretimine yardım eder, niteliğini yükseltir.

GÜL KUVARS (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 52), Magnezyum, Sodyum, Alüminyum, Demir, Titanyum): Kan üretimine yardım eder, niteliğini yükseltir.

KRİSTAL KUVARS / NECEF (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 52), Alüminyum (% 0,5), Karbon, Klor, Potasyum, Sodyum, Kükürt): Kan üretimine yardım eder, niteliğini yükseltir. 

RUTİLLİ KUVARS (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 50), TİTANYUM (% 2), Krom, Demir, Niyobyum, Kalay, Tantal, Vanadyum): Kan üretimine yardım eder, niteliğini yükseltir. 

LAPİS LAZULİ (SODYUM (% 9), KALSİYUM (% 9), KÜKÜRT (% 10), OKSİJEN (% 35), KLOR (% 2), ALÜMİNYUM (% 10), SİLİSYUM (% 11), DEMİR (% 6), Potasyum (% 0,3), KARBON (% 1,7), Hidrojen (% 0,02), Berilyum, Magnezyum, Manganez, Çinko, Kobalt, Baryum, Stronsiyum, Kurşun, Bakır, Nikel, Vanadyum, Krom, Molibden, Gümüş, Altın, Selenyum, Germanyum, Lantan): Kanı temizler.

MALAKİT (BAKIR (% 57), KARBON (% 5), HİDROJEN (% 1), OKSİJEN (% 36), Su (% 8), Demir, Kalsiyum, Çinko, Gümüş, Kobalt, Molibden, Nikel, Selenyum, Germanyum, Bizmut): Hemoglobin ve diğer kırmızı kan hücrelerinin dengeli çoğalmasına yardım eder.

MERCAN (KALSİYUM ( % 33), KARBON (% 12), OKSİJEN (% 48), MAGNEZYUM (% 4), Manganez, Silisyum, Demir, Sülfür, Alüminyum, SU, Stronsiyum, Kurşun, Çinko, Krom, Molibden, Bakır, Kobalt, Nikel, Vanadyum, Germanyum, Bizmut, İyot): Kanla ilgili hastalıkların tedavisine yardım eder. Kan hücrelerini besler. Anemi tedavisinde kullanılır.

ONİKS (SİLİSYUM (% 46), OKSİJEN (% 52), Alüminyum, Demir, Manganez): Kan hastalıklarının tedavisinde kullanılabilir.

OPAL (SİLİSYUM (% 32), OKSİJEN (% 64), Hidrojen (% 3), SU (% 31), Demir, Alüminyum, Kalsiyum, Sodyum, Potasyum, Magnezyum, Manganez, Nikel, Krom): Kan hastalıkları için yararlıdır. Kanı temizler, antioksidan etkilidir. 

PİRİT (DEMİR (% 57,778), KÜKÜRT (% 36,124), FOSFOR (% 1,614), SİLİSYUM (% 1,187), Tulyum (% 0,943 - R), Kurşun (% 0,523), Krom (% 0,432), Baryum (% 0,414), Potasyum (% 0,371), Kalsiyum (% 0,237), Nikel (% 0,193), Çinko (% 0,078), Skandiyum (% 0,064), Manganez (% 0,043), Altın, Gümüş, Selenyum, Kobalt): Kanı güçlendirir ve kandaki oksijen miktarını artırır. Kan hastalıklarına karşı yararlıdır.

PREHNİT (KALSİYUM (% 20,2), ALÜMİNYUM (% 13,6), SİLİSYUM (% 21,3), OKSİJEN (% 44), SU (% 2,2), Hidrojen (% 0,2), Titanyum, Demir, Magnezyum, Sodyum, Potasyum): Kan hastalıklarını tedavi eder. Anemiyi tedavi eder. Kan hücre sayılarını dengeler ve normal seviyesine getirir. 

RODOKROSİT (KARBON (% 10), MANGANEZ (% 47), OKSİJEN (% 41), Demir, Kalsiyum, Magnezyum, Çinko, Kobalt, Kadmiyum, Germanyum, Bizmut): Kanı temizler, kan hastalıklarını tedavi eder.

SAFİR (OKSİJEN (% 46), ALÜMİNYUM (% 50), DEMİR (% 1,5), Silisyum (% 0,2), Kükürt (% 0,1), Zirkonyum (% 0,1), Nikel (% 0,1), Titanyum (% 0,1), Galyum (% 0,04), Potasyum (% 0,04), Vanadyum (% 0,02), Niyobyum (% 0,02), Kalsiyum (% 0,02), Terbiyum (% 0,01), Manganez (% 0,01), Çinko (% 0,01), Selenyum (% 0,01), Krom (% 0,04), Molibden (% 0,01), İridyum (% 0,01), Fosfor (% 0,2), Klor (% 0,2), Bakır (% 0,01), Arsenik (% 0,01), Cıva (% 0,01), Astatin (% 0,01), Talyum (% 0,01), Renyum, Brom, Rubidyum, Stronsiyum, İtriyum, Aktinyum, Kobalt): Kan hastalıklarını tedavi eder. Kansızlığa karşı yararlıdır. 

SELENİT (OKSIJEN (% 55), HIDROJEN (% 2), KALSIYUM (% 26,32), KÜKÜRT (% 15,16), FOSFOR (% 1,37), Potasyum (% 0,11), Stronsiyum (% 0,03), Zirkonyum (% 0,001), SU (% 20), Bakır (% 0,01), Kadmiyum (% 0,01), Alüminyum (% 0,05), Demir (% 0,02), Magnezyum (% 0,1), Selenyum): Hemoglobin eksikliklerini gidermek için kullanılmıştır. 

SERAFİNİT (MAGNEZYUM (% 15), DEMİR (% 11), ALÜMİNYUM (% 9), SİLİSYUM (% 14),  OKSİJEN (% 48), HİDROJEN (% 1,3), Krom, Kalsiyum, Nikel, Bor, Manganez, Lityum): Kanı sağlıklı tutar, güçlendirir, kan hastalıklarının tedavisine yardım eder. 

SERPANTİN (MAGNEZYUM (% 26), OKSİJEN (% 51), SİLİSYUM (% 20), HİDROJEN (% 1,5), SU, Nikel, Demir, Manganez, Çinko, Krom, Kobalt, Germanyum): Kanı toksinlerden temizler. 

SODALİT (SODYUM (% 18), ALÜMİNYUM (% 16), SİLİSYUM (% 17), KLOR (% 7), OKSİJEN (% 39), Demir, Manganez, Potasyum, Kalsiyum, Kükürt): Kanı sağlıklı tutar.

SUGULİT (POTASYUM (% 3), SODYUM (% 1,8), OKSİJEN (% 47,4), SİLİSYUM (% 32,3), DEMİR (% 8,7), MANGANEZ (% 3,1), ALÜMİNYUM (% 1,5), LİTYUM (% 1,4), Titanyum (% 0,18), Hidrojen (% 0,28), Rubidyum, Sezyum): Açık renkli Sugilit lenf ve kan arındırmak için kullanılır.

TANZANİT (OKSİJEN (% 45), KALSİYUM (% 17), ALÜMİNYUM (% 17), SİLİSYUM (% 18), Hidrojen (% 0,2), Krom, Stronsiyum, Vanadyum, Kobalt): Kanı temizler, yeniler.

TURMALİN (SODYUM (% 2), ALÜMİNYUM (% 13), DEMİR (% 8), SİLİSYUM (% 16), BOR (% 3), OKSİJEN (% 50), MAGNEZYUM (% 3), KROM (% 2), Hidrojen (% 0,35), Kalsiyum (% 0,5), Lityum (% 0,1), Potasyum (% 0,1), Manganez, Çinko, Vanadyum, Rubidyum, Sezyum): Kanı toksinlerden (bedene yabancı parçacıklardan, işe yaramaz hücrelerden, zehirli veya kimyasal maddelerden) temizler. Kanı güçlendirir.

UNAKİT (SİLİSYUM (% 30), OKSİJEN (% 46), ALÜMİNYUM (% 4), DEMİR (% 8), KALSİYUM (% 5), POTASYUM (% 4), Hidrojen (% 0,1), Magnezyum, Manganez, Karbon, Klor, Sodyum, Kükürt, Baryum, Rubidyum, Sezyum): Kanı toksinden temizler. 

VARİSKİT (ALÜMİNYUM (% 17), FOSFOR (% 19), OKSİJEN (% 60), HİDROJEN (% 2,5), SU (% 22), Demir, Arsenik, Flor, Klor, Silisyum, Krom): Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder. 

YAKUT (ALÜMİNYUM (% 50), OKSİJEN (% 46), Titanyum (% 2), Demir (% 1,25), Silisyum (% 0,25), Kalsiyum (% 0,2), Zirkonyum (% 0,1), Kükürt (% 0,04), Krom (% 0,09), Potasyum (% 0,04), Bakır (% 0,04), Germanyum (% 0,05), Galyum (% 0,01), Niyobyum (% 0,008), Magnezyum, Çinko): Kanın yenilenmesini sağlar. Kan hastalıklarına karşı koruyucu ve iyileştiricidir. Anemi tedavisinde yararlı olabilir. Kan Taşı olarak da adlandırılır. Kanı, toksinlerden temizlemekte çok yararlıdır.

YEŞİM (SODYUM, OKSIJEN (% 45), SILISYUM (% 26), DEMİR (% 5), ALÜMİNYUM, Kalsiyum, Kükürt, Skandiyum, Samaryum, Disprozyum, Hidrojen, Magnezyum, Manganez, Titanyum, Potasyum, Gadolinyum, Bakır, Krom): Kanı toksinlerden temizler.

ZÜMRÜT (BERİLYUM (% 4), ALÜMİNYUM (% 9), SİLİSYUM (% 29), OKSİJEN (% 53), DEMİR (% 1,5), Krom (% 0,5), Kalsiyum (% 0,5), Potasyum (% 0,2), Çinko (% 0,1), Selenyum (% 0,1), Sezyum (% 0,1) + Rubidyum, Lantan, Brom, Galyum, Lutesyum, Manganez, İridyum, Bakır, İterbiyum, Altın, Bizmut, Astatin, Europyum, Kükürt): Kan hastalıklarının tedavisine yardım eder. Anemi tedavisinde yararlıdır.

Vitamin B5 (KÜKÜRT, NİKEL, MANGANEZ, Fosfor, Bor, KARBON, HİDROJEN, OKSİJEN, NİTROJEN (AZOT), RİYOLİT, Mavi Kuvars, Selenit, Obsidyen): Kırmızı kan hücrelerinin üretimi için gereklidir.

Vitamin B6 (KÜKÜRT, NİKEL, MANGANEZ, FOSFOR, Bor, KARBON, HİDROJEN, OKSİJEN, NİTROJEN (AZOT), RİYOLİT, Mavi Kuvars, Selenit, Obsidyen): Hemoglobin oluşumunda görev alır. Eksikliğinde Anemi oluşabilir.

Vitamin B9 (KÜKÜRT, NİKEL, MANGANEZ, FOSFOR, Bor, KARBON, HİDROJEN, OKSİJEN, NİTROJEN (AZOT), RİYOLİT, Mavi Kuvars, Selenit, Obsidyen): Kan hücrelerinin yapımında, çoğalmasında rol alır. Eksikliğinde anemi oluşabilir. Eksikliğinde Megaloblastik Anemi oluşabilir. Buna sebep olan B9 eksikliğinin sebebi, protein-kalori eksikliğidir.)

Vitamin B12 (KOBALT, KÜKÜRT, NİKEL, MANGANEZ, FOSFOR, Bor, KARBON, HİDROJEN, OKSİJEN, NİTROJEN (AZOT), RİYOLİT, Mavi Kuvars, Selenit, Obsidyen): Folik Asitle (B9) birlikte alyuvar üretiminde rol alır. Kırmızı kan hücrelerinin üretimi için B12 vitaminine gereksinim vardır. Eksikliğinde Pernisyöz Anemi oluşabilir.

Vitamin C (BAKIR, KÜKÜRT, NİKEL, MAGNEZYUM, KARBON, HİDROJEN, OKSİJEN, NİTROJEN (AZOT), Selenit, Obsidyen): Alyuvarların oluşumunda görev alır. Eksikliğinde anemi oluşabilir.

Vitamin E (ÇİNKO,KÜKÜRT, MANGANEZ, NiKEL, SELENYUM, Molibden, KARBON, HİDROJEN, OKSİJEN, Selenit, Obsidyen): Kırmızı kan hücrelerinin gelişimi ve çoğalmasında etkinliği vardır. Yüksek kan basıncını azaltır. Anemiye karşı vücudu korur. Orak hücreli anemide, oraklaşma oranını azaltır ve tedavisine yardım eder. Akdeniz tipi glikoz-6-fosfatdehidrogenaz eksikliği Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerde çok sık görülmektedir. Bu hastalara günde 800 IU (20 mg/gün) E vitamini verildiğinde üç ay içinde hemolizin azaldığı ve eritrositlerin yaşama müddetinin uzadığı kati olarak gösterilmiştir. Bir yıllık tedavi ise bu hastaların kansızlıklarını önemli ölçüde gidermiş ve krizleri hafif atlatmasını sağlamıştır. Eksikliği kansızlığa sebep olabilir. Eksikliğinde, eritrositlerde peroksidatif hemolize neden olur. Kandaki eritrositlerin ömrünün kısalmasına yol açar.